Goed bezig
Veel clientenraden en zorginstellingen hebben de intentie om goed met elkaar samen te werken. Cliëntenraden geven vaak aan dat de samenwerking goed verloopt, dat zij voorzien worden van veel informatie en betrokken worden bij veel uiteenlopende onderwerpen en projecten. Bestuurders geven daarbij aan dat zij hun cliëntenraad serieus nemen, als een gelijkwaardige gesprekspartner willen behandelen en in die hoedanigheid hen bij alles willen betrekken en van alle informatie willen voorzien.
Overvraagd en ongenoegen
Door alle ontwikkelingen in de zorg en alle onderwerpen die spelen binnen zorginstellingen voelen clientenraden zich nogal eens overvraagd. De hoeveelheid informatie en communicatie is dan bijna niet meer te behappen, zeker niet voor een groep welwillende vrijwillige mensen, die vaak zelf patiënt/verwant of mantelzorger zijn.
Cliëntenraden hebben (ook) in toenemende mate last van ‘werkdruk’. De roep om vergoeding/betaling voor hun werk is nog nooit zo groot geweest evenals de frustraties over het feit dat het ondanks al hun inspanningen niet goed lukt om invloed te krijgen.
Dit maakt het vinden van nieuwe leden lastig en de zittende leden ervaren een steeds groter wordende onvrede, omdat de hoeveelheid werk in de meeste gevallen niet leidt tot de beoogde resultaten (het krijgen van invloed op bepaald beleid/besluiten vanuit het cliëntenperspectief).
De bedoeling
Het doel van de Wmcz-2018 en dus de bedoeling van cliënten medezeggenschap in de zorg is dat de kwaliteit van besturen/beleid/besluiten verbetert vanuit het cliëntenperspectief. Het cliëntenperspectief moet dus meegewogen worden en cliëntenraden moeten invloed hebben op bepaald beleid en op bepaalde besluiten, vanuit hun eigen unieke perspectief.
Betrokken
Cliëntenraden worden dus vaak en bij veel verschillende onderwerpen ‘betrokken’. Op de meeste websites lees je dat ‘de cliëntenraad gevraagd en ongevraagd adviseert’. Bijna nergens lees je dat de cliëntenraad instemmingsrecht heeft en dat zonder instemming bepaald beleid en/of besluit niet door kan gaan. Cliëntenraden zitten dus veelal in de ‘betrokkenheidssfeer’ en niet of nauwelijks in de ‘invloedsfeer.’
Bij managers/bestuurders lijkt het bewustzijn dat cliëntenraden geacht worden ‘invloed’ uit te oefenen op bepaald beleid/besluiten vanuit het cliëntenperspectief, nogal eens te ontbreken. Men overlaadt cliëntenraden met informatie (vanuit de wettelijke verplichting) en wil de wettelijk verplichte ‘vinkjes’ van de cliëntenraad. Zo wordt de medezeggenschap het welbekende ‘moetje.’
Hoe dan wel
Voldoening
Deze manier van werken geeft beide partijen veel meer voldoening. Omdat de tijd en de energie die in het werk gestoken wordt, gericht is op invloed en resultaat. De bestuurder weet op deze manier beter waar hij/zij aan toe is en wat de cliëntenraad wil en kan. De cliëntenraad kan op zijn beurt het werk beter verdelen, een beter beeld geven aan de achterban over zijn werk en de resultaten daarvan en gerichter de wensen en behoeften van cliënten inventariseren.
Recht is niet altijd ook plicht
Cliëntenraden zijn niet verplicht om alle verzoeken/onderwerpen waar advies/instemming op gevraagd wordt, ook daadwerkelijk te behandelen. Zij kunnen hierover afspraken maken met de bestuurder. Deze afspraken moeten goed worden vastgelegd in de Medezeggenschapsregeling. Hierin kunnen bovenwettelijke afspraken worden opgenomen, dus in dit geval afspraken over hoe om te gaan met onderwerpen die in een bepaalde periode niet formeel als advies/instemmingsonderwerpen worden behandeld.
Misschien ook interessant
De cliëntenraad en invloed op het besluitvormingsproces
Cursus Cliëntenraad en Invloed op beleid en besluiten
De invloed van de cliëntenraad op het beleid in de zorg
