Goed bezig

Veel clientenraden en zorginstellingen hebben de intentie om goed met elkaar samen te werken. Cliëntenraden geven vaak aan dat de samenwerking goed verloopt, dat zij voorzien worden van veel informatie en betrokken worden bij veel uiteenlopende onderwerpen en projecten. Bestuurders geven daarbij aan dat zij hun cliëntenraad serieus nemen, als een gelijkwaardige gesprekspartner willen behandelen en in die hoedanigheid hen bij alles willen betrekken en van alle informatie willen voorzien.

Overvraagd en ongenoegen

Door alle ontwikkelingen in de zorg en alle onderwerpen die spelen binnen zorginstellingen voelen clientenraden zich nogal eens overvraagd. De hoeveelheid informatie en communicatie is dan bijna niet meer te behappen, zeker niet voor een groep welwillende vrijwillige mensen, die vaak zelf patiënt/verwant of mantelzorger zijn.

Cliëntenraden hebben (ook) in toenemende mate last van ‘werkdruk’. De roep om vergoeding/betaling voor hun werk is nog nooit zo groot geweest evenals de frustraties over het feit dat het ondanks al hun inspanningen niet goed lukt om invloed te krijgen.

Dit maakt het vinden van nieuwe leden lastig en de zittende leden ervaren een steeds groter wordende onvrede, omdat de hoeveelheid werk in de meeste gevallen niet leidt tot de beoogde resultaten (het krijgen van invloed op bepaald beleid/besluiten vanuit het cliëntenperspectief).

De bedoeling

Het doel van de Wmcz-2018 en dus de bedoeling van cliënten medezeggenschap in de zorg is dat de kwaliteit van besturen/beleid/besluiten verbetert vanuit het cliëntenperspectief. Het cliëntenperspectief moet dus meegewogen worden en cliëntenraden moeten invloed hebben op bepaald beleid en op bepaalde besluiten, vanuit hun eigen unieke perspectief.

Betrokken

Cliëntenraden worden dus vaak en bij veel verschillende onderwerpen ‘betrokken’. Op de meeste websites lees je dat ‘de cliëntenraad gevraagd en ongevraagd adviseert’. Bijna nergens lees je dat de cliëntenraad instemmingsrecht heeft en dat zonder instemming bepaald beleid en/of besluit niet door kan gaan. Cliëntenraden zitten dus veelal in de ‘betrokkenheidssfeer’ en niet of nauwelijks in de ‘invloedsfeer.’

Bij managers/bestuurders lijkt het bewustzijn dat cliëntenraden geacht worden ‘invloed’ uit te oefenen op bepaald beleid/besluiten vanuit het cliëntenperspectief, nogal eens te ontbreken. Men overlaadt cliëntenraden met informatie (vanuit de wettelijke verplichting) en wil de wettelijk verplichte ‘vinkjes’ van de cliëntenraad. Zo wordt de medezeggenschap het welbekende ‘moetje.’

De cliëntenraad en invloed op beleid en besluiten
Cirkel van invloed (Covey)

Hoe dan wel

  • Spreek met elkaar (cliëntenraad en bestuurder) enkele speerpunten af waar de komende jaren de aandacht naar uit zal gaan en waar de cliëntenraad invloed vanuit het cliëntenperspectief op wil en kan gaan uitoefenen.
  • Bepaal met elkaar een goede werkwijze. Stel een werkplan op gericht op het behandelen van de speerpunten. Denk daarbij ook aan de contact, communicatie en informatie lijnen.
  • Verdeel de rollen en taken t.a.v. de speerpunten binnen de cliëntenraad zodanig dat de kans op invloed het grootst is (NCZ kan hierbij helpen).
  • Spreek met elkaar af dat de bestuurder de cliëntenraad ’tijdig en begrijpelijk’ betrekt bij het speerpunt/de speerpunten. Met tijdig wordt bedoeld op een zodanig tijdstip in het proces, dat de cliëntenraad voldoende tijd heeft om zich een mening te vormen, dat de mening van de cliëntenraad er nog toe doet én dat de mening van de cliëntenraad nog verschil kan maken op het beleid/besluit.
  • Wijs als cliëntenraad één of twee leden aan die alle andere onderwerpen, m.u.v. de speerpunten, volgen. Deze onderwerpen hebben in principe voor een bepaalde tijd een lagere prioriteit. Tenzij er bijzondere/opvallende ontwikkelingen zijn ten aanzien van deze onderwerpen, dan kan er opnieuw naar gekeken worden.
  • Focus met elkaar op de speerpunten en ga voor samen gedragen beleid en besluiten. Oftewel voor Inclusieve Besluitvorming.

Voldoening

Deze manier van werken geeft beide partijen veel meer voldoening. Omdat de tijd en de energie die in het werk gestoken wordt, gericht is op invloed en resultaat. De bestuurder weet op deze manier beter waar hij/zij aan toe is en wat de cliëntenraad wil en kan. De cliëntenraad kan op zijn beurt het werk beter verdelen, een beter beeld geven aan de achterban over zijn werk en de resultaten daarvan en gerichter de wensen en behoeften van cliënten inventariseren.

Recht is niet altijd ook plicht

Cliëntenraden zijn niet verplicht om alle verzoeken/onderwerpen waar advies/instemming op gevraagd wordt, ook daadwerkelijk te behandelen. Zij kunnen hierover afspraken maken met de bestuurder. Deze afspraken moeten goed worden vastgelegd in de Medezeggenschapsregeling. Hierin kunnen bovenwettelijke afspraken worden opgenomen, dus in dit geval afspraken over hoe om te gaan met onderwerpen die in een bepaalde periode niet formeel als advies/instemmingsonderwerpen worden behandeld.

Misschien ook interessant

26 maart Cursus Cliëntenraad en Invloed op beleid en besluiten

Cursus Cliëntenraad en Invloed op beleid en besluiten

De invloed van de cliëntenraad op het beleid in de zorg

Vergelijkbare berichten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *