Wie is er als de zorg wegvalt?

Wouter

Wouter is 34 jaar. Hij woont in een instelling. In zijn dossier staat veel over begeleiding, doelen en diagnoses. Maar bijna niets over de mensen in zijn leven. 

Als zijn begeleider samen met hem zijn sociale netwerk in kaart brengt, gebeurt er iets bijzonders. Wouter noemt een oud-klasgenoot. Een voetbaltrainer. Een tante die hij lang niet heeft gezien. Ze nemen contact op. Drie maanden later gaat Wouter een weekend logeren bij zijn tante. 

Er is niets veranderd aan zijn indicatie, maar zijn wereld is groter geworden. 

Het goede leven draait om relaties

In het grote Harvard-onderzoek The Good Life wordt één ding duidelijk: goede relaties maken ons gezonder en veerkrachtiger. Niet geld. Niet status. Niet meer zorg. Maar mensen die er voor je zijn. 
Dat geldt voor iedereen. En zeker voor mensen die afhankelijk zijn van ondersteuning. 

Een mens is meer dan een zorgvraag

In de WLZ, GGZ, VVT en LVB-ondersteuning beginnen we vaak bij de zorgvraag. Wat is er nodig? Hoeveel uren? Welke behandeling? 
Dat is begrijpelijk. De druk op het systeem is hoog. 
Maar een mens is geen zorgplan. 
Wanneer een dienst eindigt, een begeleider wisselt of een indicatie verandert, blijft één vraag over: 

Wie is er dan? Wie blijft? 
Zorg zonder netwerk is kwetsbaar.

Het netwerk als vertrekpunt

Een sociaal netwerk is breder dan familie. Het gaat ook om vrienden, buren, collega’s, vrijwilligers, lotgenoten en bekenden in de buurt. Sommige relaties zijn hecht. Andere zijn licht, maar toch belangrijk. 
Samen vormen zij het sociale weefsel van iemands leven. 
Als we het leven van mensen willen versterken, dan moet zorg aansluiten bij hun netwerk – niet andersom. 
Het sociale netwerk laat zien welke steun er al is. 
Pas daarna kun je samen bepalen welke professionele zorg echt nodig is. 
Zorg wordt dan een aanvulling op relaties, in plaats van een vervanging ervan. Dat is een andere manier van kijken. 

Ook de steungever heeft steun nodig

Mensen die nu steun geven – ouders, partners, vrijwilligers – worden vaak vanzelfsprekend gevonden.
Maar ook zij hebben een netwerk nodig.  Wie helpt hen? Met wie delen zij hun zorgen? 
Netwerkdenken betekent dus kijken naar het geheel. Niet alleen naar de cliënt, maar naar de mensen om hem of haar heen. Dat voorkomt overbelasting en maakt zorg duurzamer.  

Een vraag voor cliëntenraden

Voor cliëntenraden ligt hier een belangrijke opdracht. 

Kwaliteit van leven begint bij relaties, niet bij het organiseren van zorg.

Duurzame zorg begint niet bij de indicatie, maar bij het netwerk.
Onze veerkracht wordt bepaald door ons sociale netwerk.

MLM-tool in vijf stappen

Bronnen

• Bezoek de de website van MLM-tool voor meer informatie
• LinkedIn pagina van Angelique van Dam
• Huber, M. e.a. (2011). Positieve Gezondheid. Meer informatie: https://www.iph.nl 
• Dunbar, R. (1992). Neocortex size as a constraint on group size in primates. 
  Zie ook: https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/004724849290081J  
• The good life:  the lessons from the worlds longest study on Happiness – Robert Waldinger and Marc Schulz 

Misschien ook interessant voor u

• Volgt binnenkort.