Begrijpelijke cliëntmedezeggenschap met Taal voor allemaal
Cliëntenraden praten, denken en beslissen mee over allerlei onderwerpen. Maar hoe doe je dat als de uitleg van onderwerpen te moeilijk is en als de gesprekspartners aan tafel niet altijd ‘dezelfde taal’ spreken? Hiermee ging Koraal (www.koraal.nl) aan de slag in het project Taal voor allemaal in de raad. Het leverde een concreet hulpmiddel op om begrijpelijke taal een vaste plek te geven in het proces van medezeggenschap. Cliëntraden van Koraal zeggen hierover: ‘De Tijdlijn geeft aan dat we het samen doen en geeft ons overzicht.’ Dit hulpmiddel is ook bruikbaar voor andere organisaties die werk willen maken van begrijpelijke medezeggenschap. Het kan namelijk op maat gemaakt worden. Wil je meer weten over het hulpmiddel en begrijpelijke cliëntmedezeggenschap?
Taal voor allemaal in de raad
In het project Taal voor allemaal in de raad werkte Koraal samen met onderzoekers van Zuyd Hogeschool van het lectoraat Begrijpelijk communiceren. Deze onderzoekers observeerden vergaderingen en spraken met alle betrokken mensen: de raden zelf, hun ondersteuners, voorzitters, directeuren, bestuurders en medewerkers die onderwerpen kwamen uitleggen.
Dat leverde veel interessante informatie op over begrijpelijke medezeggenschap en over waarom dit niet (altijd) lukt. Opgehaalde wensen en voorkeuren, gekoppeld aan kennis over begrijpelijk communiceren, vertaalden we naar een concreet hulpmiddel: de Tijdlijn. Gebruik van dit hulpmiddel is onderdeel van een uitgebreider advies vanuit het project over het bereiken van begrijpelijke medezeggenschap (bij Koraal).
Tijdlijn
Met de Tijdlijn zorg je ervoor dat:
- onderwerpen op tijd begrijpelijk worden voorbereid
- de voorbereiding aansluit op de voorkennis en voorkeuren van de cliëntenraad
- iedereen zich houdt aan de spelregels voor het goede gesprek
- er genoeg tijd is voor een achterban raadpleging
De Tijdlijn heeft een handleiding en is op maat aan te passen aan de voorkeuren per cliëntenraad en het eigen proces van medezeggenschap. Het hulpmiddel is daardoor bruikbaar voor andere organisaties die werk willen maken van begrijpelijke medezeggenschap. Dat geldt ook voor de andere adviezen uit het project Taal voor allemaal in de raad.
Uitdagingen
Begrijpelijk communiceren in de cliëntmedezeggenschap is best een uitdaging. Dat heeft allerlei praktische, organisatorische en inhoudelijke redenen. Hierdoor ontstaat een risico op weinig of geen (tijd voor) begrijpelijke communicatie in de cliëntmedezeggenschap. Hopelijk zorgen de projectopbrengsten ervoor voor dat de uitdaging kleiner wordt. Ze geven in ieder geval concrete handvatten om samen werk te maken van begrijpelijke medezeggenschap.
De methode Taal voor allemaal
Taal voor allemaal is de naam van een methode voor begrijpelijk communiceren. Koraal werkt sinds 2016 met deze methode. Deze methode speelt een belangrijke rol in de Tijdlijn en in het advies voor begrijpelijke medezeggenschap. Ook anderen kunnen de methode leren.
Door gebruik van de methode Taal voor allemaal kun je voor iedereen begrijpelijk communiceren, dus ook voor mensen met beperkte taalvaardigheden. De methode helpt bij formuleren, het gebruik van afbeeldingen en bij aansluiten bij voorkennis en interesse. Maar het is meer dan dat. De methode houdt rekening met risico’s op miscommunicatie. Bijvoorbeeld als er tijdsdruk is of processen moeilijk zijn. Daarmee gaat begrijpelijke communicatie, naast een begrijpelijke uitleg geven, ook over een voorspelbaar en duidelijk proces doorlopen en genoeg tijd hebben om als ontvanger na te denken en een mening te vormen.
Schrijven in Taal voor allemaal
Voor de stap schrijven gebruiken we 2 boekjes:
Schrijven in Taal voor allemaal (groen): voor als de informatie voor iedereen is, en dus ook voor mensen met beperkte taalvaardigheden of die laaggeletterd zijn.
Schrijven in Taal voor allemaal op maat (blauw): voor als de informatie bedoeld is voor mensen met zeer beperkte taalvaardigheden.
Meer informatie over Taal voor allemaal vind je hier:
Meer informatie over het project vind je op www.taalvoorallemaal.com/onderzoek
Klik op het vak ‘Taal voor allemaal in de raad – 2023-2025’.
Het project over begrijpelijke cliëntmedezeggenschap is mogelijk gemaakt door een subsidie van ZonMw.
Bronnen
- Taal voor Allemaal
- Koraal – extra informatie aanbod Taal voor Allemaal
- Taal voor Allemaal – onderzoek
- Bijzonder lectoraat Begrijpelijk Communiceren
