Rapport: LUMC-bestuur had in eerste coronagolf geen oog voor cliëntenraad

26 apr Rapport: LUMC-bestuur had in eerste coronagolf geen oog voor cliëntenraad

Bron: Zorgvisie

Door: Suzanne Bremmers

Tijdens de eerste golf van de coronacrisis was binnen het bestuur van het LUMC te weinig ruimte voor het patiëntenperspectief. Dat blijkt uit het onderzoek ‘Covid-crisis of Covid-kans’ over de manier waarop managers en bestuurders in het LUMC en andere zorginstellingen in de omgeving zijn omgegaan met de coronacrisis.

Lees ook de reactie van directeur-bestuurder Marika Biacsics van NCZ:

Rapport: LUMC-bestuur had in eerste coronagolf geen oog voor cliëntenraad

Juist in crisistijd is het belangrijk dat cliënten, familie en naasten zo veel mogelijk de regie houden en betrokken worden bij besluitvorming.

Cliëntenraden zijn georganiseerd juist met het doel mee te kunnen praten als er belangrijke beslissingen genomen moeten worden. Maar tijdens de eerste golf van de coronacrisis werden zij buiten beschouwing gelaten. Niet alleen bij het LUMC, maar bij veel meer zorginstellingen. ‘Het is heel logisch’, zegt onderzoeker Jelmer Schalk, ‘want als een bestuurder in de snelkookpan zit, is het niet de eerste gedachte om nou eens even met de benen op tafel met iedereen te praten. Maar de informatie van patiënten of cliënten, met en zonder corona, is juist super nuttig omdat het gaat over de beleving van de zorg.’

Op een zijspoor

Volgens directeur-bestuurder Marika Biacsics van Netwerk Cliënt-en-Raad Zorg (NCZ) stonden veel cliëntenraden van vooral ziekenhuizen tijdens de eerste golf buiten spel. ‘Er werden besluiten genomen waarbij werd gezegd: het is crisis, veiligheid voor alles, we moeten dit van de overheid’. Sommige cliëntenraden in ziekenhuizen werden wel achteraf geïnformeerd, maar niet in de besluitvorming betrokken om toestemming of advies te geven.’

Andere invulling in langdurige zorg

In de langdurige zorg hebben cliëntenraden een iets actievere rol gespeeld in de eerste coronagolf. Ze konden geen formeel medezeggenschap verlenen, maar hebben een andere invulling aan hun functie gegeven. Door een bloemetje te bezorgen bij alle cliënten of iemand uit te nodigen om op het grasveld voor de cliënten te zingen. ‘Dat soort dingen gebeuren in de langdurige zorg sneller en makkelijker dan in het ziekenhuis omdat de positie van de cliëntenraad in de governance van een ziekenhuis veel formeler is.’

Legitimiteit en acceptatie

Volgens onderzoeker Schalk, die deel uitmaakt van de onderzoeksgroep ‘Governance van de zorg’ onder leiding van Jet Bussemaker, is het voor een bestuurder of manager ondanks de tijdsdruk juist in een crisis raadzaam om patiënten of cliënten erbij te betrekken. Dat geeft legitimiteit aan wat je doet. ‘Het maakt de acceptatie van waarom alles gebeurt zoals het gebeurt groter. Tegelijkertijd kunnen bestuurders ook leren van de ervaren kwaliteit van de zorg.’

Nieuwe wet

Het belang van de inbreng van patiënten wordt ook onderkend in de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz2018). Deze wet is vorig jaar zomer, net na de eerste golf, ingegaan en geeft uiting aan het idee dat cliënten meer betrokken moeten worden. ‘Dat gebeurde dus niet’, zegt onderzoeker Schalk.

Instemmingsrecht

In de nieuwe wet staat dat cliënten instemmingsrecht hebben in alle voor cliënten geldende regelingen die gaan over kwaliteit, veiligheid, hygiëne en toelating tot zorg. Biacsics: ‘Juist op deze aspecten gebeurt er van alles. Ik denk aan een andere wijze van zorgverlening, zoals het werken met e-health of het opschorten van de reguliere zorg. Nu worden cliëntenraden meer betrokken en geïnformeerd, maar er wordt nog steeds te weinig formele instemming gevraagd.’

Geen lijntje

De reden waarom er in het LUMC geen ruimte was voor de inbreng van de patiënt was dat er tijdens de crisis te weinig ‘institutionele arrangementen’ waren om die inbreng te faciliteren, bijvoorbeeld in het regionaal overleg acute zorg (ROAZ). Er was, met andere woorden, geen lijntje naar de bestuurslaag. Onderzoeker Schalk: ‘Het is belangrijk dat die inspraak wordt ingebouwd.’

Lees hier het gehele artikel op Zorgvisie

Of download hier een pdf bestand met het artikel

Lees ook: Analyse NCZ onderzoek naar cliëntenraden en coronamaatregelen

 

Geen reactie's

Geef een reactie

NCZ