Wat kunnen bestuurders en cliëntenraden van ziekenhuizen doen om te zorgen dat het delaratiegedrag- en beleid van de bestuurder(s) acceptabel, aanvaardbaar, transparant en begrijpelijk is voor burgers/patiënten?

Met elkaar aan de voorkant de dialoog aan gaan over het declaratiegedrag en beleid en daar een gezamenlijk gedragen besluit over nemen en dat samen uitdragen!

Hoe triest zou het zijn als Cliëntenraden de declaraties van hun bestuurders moeten gaan uitpluizen? Als het goed is hebben zij heel veel beters te doen! Namelijk invloed uitoefenen op de kwaliteit van zorg vanuit het patiënten perspectief.

Marika Biacsics, directeur NCZ

Vanavond gaat het in Nieuwsuur over de afspraken in de Governancecode Zorg van ziekenhuisbestuurders t.a.v. openbaarmaking van hun declaraties. Marika Biacsics, directeur van NCZ is ook geïnterviewd voor de reportage.

In de Governancecode Zorg is o.a. door de leden van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) vastgelegd dat ziekenhuisbesturen hun beleid ten aanzien van vergoeding van onkosten van leden van de Raad van Bestuur inzichtelijk maken en declaraties openbaren.  

Nieuwsuur is in jaarverslagen, jaarrekeningen, bestuursverslagen en op de openbare websites van alle bij de NVZ aangesloten ziekenhuizen nagegaan hoe het gesteld was met de naleving van de eerder genoemde governancecode. Maar uit onderzoek van Nieuwsuur  blijkt dat 90 procent van de ziekenhuizen dit niet doet en dat Toezichthouders niet of nauwelijks ingrijpen.

De rol van de cliëntenraad t.a.v. declaratiebeleid

Hoe triest zou het zijn als Cliëntenraden de declaraties van hun bestuurders moeten gaan uitpluizen? Als het goed is hebben zij heel veel beters te doen! Namelijk invloed uitoefenen op de kwaliteit van zorg vanuit het patiënten perspectief. Maar, burgers/patiënten voelen steeds meer de druk van ‘de stijgende zorgkosten’ en krijgen steeds meer de indruk dat dit aan hun gedrag te wijten is. Want ‘wij’ moeten vooral minder een beroep doen op de zorg om de kosten te besparen, ook moeten wij begrijpen dat parkeren bij het ziekenhuis veel geld kost, omdat het ziekenhuis dit nu eenmaal niet zelf kan bekostigen, wij moeten genoegen nemen met goedkopere varianten van medicijnen om de kosten te drukken en ga zo maar door. Ook moeten wij ons steeds meer schikken in systemen en protocollen om de zorg nog efficiënter (en goedkoper) te maken en er is steeds minder ruimte voor onze eigen inbreng en voor de Menselijke Maat. Er wordt van ons burgers/patiënten steeds meer verlangd en verwacht aan eigen inbreng en bijdragen op alle zorgvlakken. Als we dit werkelijk voor elkaar willen krijgen is vertrouwen in elkaar en in de zorg van het grootste belang! Hoe haaks staat dan het gedrag van zorgbestuurders die hun declaraties niet openbaar willen maken, hierop? En hoe gelijk en gelijkwaardig zijn declaraties en vergoedingen verdeeld? Echte tegenmacht wordt vaak niet gefaciliteerd. Terwijl (sommige) bestuurders zichzelf in het buitenland fêteren, krijgen cliëntenraden regelmatig te horen dat ondersteuning (of zelfs een cursus) te duur is en dat dat gaat ten koste van de zorg voor de patiënten/cliënten.

Het interview door Nieuwsuur

  • Wat is de betrokkenheid van de NCZ bij de Governancecode Zorg?
    NCZ heeft samen met andere koepelorganisaties (het LSR, LOC, KansPlus, Mind, Patiëntenfederatie) bijgedragen aan de hoofdstukken 2.4. en 2.4.1 over Inspraak, samenspraak en tegenspraak en Hoofdstuk 3 over Medezeggenschap, invloed en advies. Zie hier meer informatie en/of beluister onze podcast over Good Governance in de zorg en de Wmcz 2018
NCZ in Nieuwsuur over declaraties van zorgbestuurders
Marika Biacsics tijdens het interview door Nieuwsuur
  • 1 op de 12 ziekenhuizen voldoet aan de Governancecode Zorg ten aanzien van de openbaarmaking van declaraties van de leden van de raad van bestuur en het beleid hieromtrent. Wat vindt de NCZ daarvan?
    Deze constatering werkt het wantrouwen van patiënten t.a.v. ziekenhuizen/zorg in het algemeen en t.a.v. ziekenhuisbestuurders en toezichthouders in het bijzonder, in de hand. Immers, patiënten voelen steeds meer de druk van ‘de stijgende zorgkosten’ en krijgen steeds meer de indruk dat dit aan hun gedrag te wijten is (wij moeten vooral minder een beroep doen op de zorg om de kosten te besparen, ook moeten wij begrijpen dat parkeren bij het ziekenhuis veel geld kost, omdat het ziekenhuis dit nu eenmaal niet zelf kan bekostigen, wij moeten begrijpen dat er te weinig zorgpersoneel is, dat er lange wachtlijsten zijn, dat we genoegen moeten nemen met goedkopere varianten van medicijnen en ga zo maar door), ook moeten patiënten zich steeds meer schikken in protocollen en richtlijnen en krijgen steeds minder ruimte voor eigen inbreng. Hoe haaks staat het gedrag van zorgbestuurders die hun declaraties niet openbaar willen maken, hierop? In ieder geval wekken zij de schijn ‘iets te verbergen te hebben.’ U zegt het al; het is publieksgeld. De bestuurder is, goed beschouwd, in dienst van de burger/patiënt. Maar dat wordt weleens vergeten. En declareren, lijkt mij, wordt steeds gewoner en kan uit de hand lopen zonder behoorlijk intern en extern (Igj) toezicht en zonder open dialoog. Ik vind dat cliëntenraden (in ziekenhuizen doorgaans een ‘personele unie’ want ook cliëntenraad van een MSB) de aangewezen organen zijn om deze discussie/dialoog mee aan te gaan. De cliëntenraad (spreekbuis voor patiënten) op zijn beurt heeft de plicht de achterban te laten weten wat hij doet en moet regelmatig de wensen en behoeften van de achterban inventariseren (doorgaans via cliënten panels) dus die kan ook de meningen van patiënten hieromtrent onderzoeken en bijdragen aan draagvlak en vertrouwen voor het declaratiebeleid en gedrag.  
  • Waarom is het voor de NCZ van belang dat ziekenhuizen doen wat ze prediken?
    Omdat het uitgangspunt van de Governancecode, die zij dus onderschrijven, is: ‘leg uit en pas toe’. Dit wordt van alle geledingen in de zorg verwacht en zeker van de bestuurders en toezichthouders die een voorbeeldfunctie bekleden. Dit is ook belangrijk om te zorgen dat burgers/patiënten vertrouwen houden in de zorg.  
  • De bestuurders van MUMC+ declareerden in anderhalf jaar tijd 2,5 ton aan buitenlandse reizen en taxiritten. Wat vindt u daarvan?
    Dit lijkt mij buiten proportioneel en ik kan mij voorstellen dat dit op veel mensen zo overkomt. Maar zonder onderbouwing en uitleg is dat moeilijk te beoordelen. Dus, waar zijn deze bestuurders met hun ‘leg uit en pas toe?’ En waar is het interne en het externe toezicht in deze? Waarom zorgen zij niet voor nader onderzoek? Bestuurders moeten het geven van transparantie én het houden van een kritisch gesprek over hun beleid oprecht willen doen. Het moet onderdeel van de cultuur worden om verantwoording af te willen leggen, en dat dan aan een cliëntenraad wiens positie even stevig is als die van de bestuurders zelf. Dat houdt iedereen scherp en zo kan de zorg echt beter en efficiënter worden. Niets is nu belangrijker!
  • We zien bestuurders van ziekenhuizen die zelf niet voldoen aan de openbaarmakingsafspraken, toezichthoudende functies bekleden bij andere ziekenhuizen die ook niet voldoen. In hoeverre is dat een houdbare situatie, wanneer mensen met twee petten op beleid moeten controleren waar ze zelf met de andere pet op niet aan voldoen?
    De vraag is misschien ook het antwoord. In mijn ogen kan dit twee kanten uitgaan: 1. Zorgbestuurders en Toezichthouders worden murw door beschuldigingen van buitenaf (dat is wat ‘beschuldigingen’ doorgaans teweegbrengen) en kruipen bij elkaar in hun ‘eigen wereld’ en gaan gewoon door met dit gedrag of 2. Het merendeel begrijpt dat dit echt niet kan en gaat open dialogen en discussies aan om een cultuurverandering in gang te zetten en de rest volgt hopelijk dat pad. In aanvulling op de afspraken die nu al gelden voor combinaties van functies, verdient het wellicht aanbeveling om iedereen die in de zorg bestuurder of toezichthouder is uit te sluiten van meer dan één functie in de zorg. Toezichthouden heeft een maatschappelijke functie en daarvoor is het ons-kent-ons uitgangspunt niet relevant. Aan de andere kant vind ik dat het delen/uitwisselen van kennis en ervaring van ziekenhuisbestuurders en toezichthouders van groot belang en dat mag niet verloren gaan!
  • Wat vindt u zelf belangrijk om nog aan te stippen ten aanzien van de Governancecode Zorg?
    Er staat er letterlijk in de code dat professionele medezeggenschap gaat over invloed op besluitvorming en ik zou alle partijen willen oproepen om hier nu eindelijk eens écht invulling aan te geven! Laat cliëntenraden meebeslissen over een aanvaardbaar en acceptabel declaratiebeleid en gedrag. De cliënt heeft een afhankelijke positie en staat daarmee per definitie al op achterstand. Juist daarom moet het gemeengoed worden dat declaratiegedrag en beleid transparant en openbaar zijn én dat vergoedingen, declaraties, ondersteuning en faciliteiten gelijkwaardig verdeeld worden.

Vergelijkbare berichten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *