Hoe blijven patiëntenraden belangrijk bij grote huisartsenorganisaties? (deel 2)

De rol van patiëntenraden verandert

Een patiëntenraad is een groep mensen die de stem van patiënten laat horen binnen een zorgorganisatie. Vroeger dachten patiëntenraden vooral mee over dagelijkse zaken, zoals wachttijden of het contact met de huisarts. Nu moeten ze ook meedenken over grotere onderwerpen, zoals personeelsbeleid, digitale zorg en samenwerking met andere zorgverleners. De vraag rijst hoe patiëntenraden belangrijk blijven bij grote huisartsenorganisaties.

Dat betekent dat raadsleden nieuwe kennis en vaardigheden nodig hebben. Patiëntenraden merken dat het moeilijker wordt om invloed uit te oefenen. Besluiten worden nu op een hoger niveau genomen, door grotere besturen. Klachten of problemen worden soms minder snel opgepakt.
Veel patiënten weten niet precies wat de patiëntenraad doet. Daardoor is het lastig om steun te krijgen van andere patiënten. Als een raad niet zichtbaar is, verliest zij makkelijk invloed.

De wet helpt medezeggenschap goed te regelen

De Wmcz, Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen 2018, zegt dat zorgorganisaties met meer dan 25 zorgverleners een patiëntenraad moeten hebben. De wet bepaalt ook dat de raad en de organisatie samen afspraken moeten maken over hoe de raad mee mag praten en beslissen. Deze afspraken staan in een regeling waar de raad mee moet instemmen. Dit geeft de raad een sterke positie.

Hoe patiëntenraden hun invloed kunnen houden

Patiëntenraden kunnen op verschillende manieren zorgen dat ze invloed houden.  Een slimme manier is om lokale groepen op te richten in praktijken of wijken. Deze groepen verzamelen ervaringen van patiënten uit de buurt en geven deze door aan de centrale raad. De centrale raad praat daarna met het bestuur van de organisatie.
Het is goed om contact te houden met patiënten, door bijvoorbeeld een inloopspreekuur te organiseren of na een afspraak kort te praten. De raad hoort op die manier wat er leeft onder patiënten.
Digitale middelen maken het makkelijker om snel te horen wat patiënten vinden. Denk aan een korte vragenlijst via e-mail of een poll op de website. Zo kan de raad snel zien wat belangrijk is voor patiënten. Deze informatie bespreekt de raad daarna met de bestuurders.

Investeren in deskundigheid

Verder is het belangrijk dat raadsleden blijven leren. Raadsleden kunnen cursussen volgen over hoe je invloed hebt op beleid of hoe je goed kunt onderhandelen. Ze worden zo sterke gesprekspartners. Raden kunnen ook veel leren van andere patiëntenraden. Door ervaringen te delen ontdek je wat werkt en wat beter kan.

Zichtbare patiëntenraden

Het is belangrijk dat patiënten weten wat de raad doet. De raad kan hierover vertellen in een nieuwsbrief, op de website van de huisarts of op het scherm in de wachtkamer. Zo groeit het vertrouwen en raken meer mensen betrokken.
Soms is het handig om een tijdelijke groep patiënten te vragen mee te denken over een bepaald onderwerp, dit heet een patiëntenpanel. Deze panels kunnen digitaal of fysiek samenkomen. Zo hoor je meer meningen, ook van mensen die niet vast in de raad zitten.

Let er ook op wie er in de raad zit. Het is goed als de raad een afspiegeling is van alle patiënten. Jong en oud, mensen die handig zijn met de computer en mensen die dat minder zijn. Zo spreekt de raad echt namens iedereen.

Samenwerking met bestuurder is belangrijk

Niet alleen de raad moet in actie komen. Ook bestuurders en managers van zorgorganisaties hebben een taak. Zij moeten zorgen dat er genoeg tijd, ruimte en ondersteuning is voor de patiëntenraad. Bijvoorbeeld door geld beschikbaar te stellen of iemand aan te stellen die de raad helpt.

“Goede medezeggenschap lukt alleen als beide partijen samenwerken”

Waarom dit belangrijk is

Als patiëntenraden meegaan met de veranderingen, kunnen ze veel blijven betekenen. Ze zorgen ervoor dat de stem van de patiënt gehoord wordt, ook bij grote beslissingen. Ze helpen mee om de zorg beter en menselijker te maken. Als een raad stil blijft staan, is het risico dat ze hun invloed kwijtraken. Dan worden besluiten genomen zonder dat patiënten zijn geraadpleegd. Dat willen we voorkomen.

De zorg verandert snel, daarom moeten patiëntenraden flexibel en vernieuwend zijn. Door goed contact te houden met patiënten, slimme digitale middelen te gebruiken en samen te werken met bestuurders, kunnen ze hun stem sterk houden. Alleen dan blijft de stem van de patiënt echt centraal staan in de zorg van de toekomst.

Wilt u meer weten over hoe patiëntenraden belangrijk blijven bij huisartsenorganisaties of hoe dit in je eigen praktijk is geregeld? Vraag het gerust aan uw huisarts of kijk op de website van uw praktijk.
Blijf op de hoogte en u kunt misschien zelf ook meedenken over goede zorg.

Bezoek de LinkedIn pagina van Irene Zijp voor het artikel.

Misschien ook interessant voor u

Invloed van schaalvergroting op de medezeggenschap van patiënten (deel 1)