Iedereen kent passende zorg, maar wat zijn passende uitgaven?
Iedereen kent inmiddels het begrip passende zorg. Maar naast de vraag hoe we zorg toegankelijk en betaalbaar houden, verdient ook een andere vraag aandacht: waar gaat het zorggeld eigenlijk naartoe? Dat is de kern van het Manifest Passende Uitgaven. Het manifest stelt dat niet alleen aan zorgverlening wordt verdiend, maar ook aan alles wat daaromheen is georganiseerd: advies, ICT, financiering, vastgoed, werving en bestuur. Die uitgaven verdienen meer aandacht dan ze nu krijgen. Dit artikel helpt vragen te stellen op basis van de Handreiking Passende Uitgaven voor cliëntenraden.
Van passende zorg naar passende uitgaven
Net zoals passende zorg een kader biedt voor goede zorgverlening, zou passende uitgaven een toetsingskader moeten zijn voor bestedingen in de zorg. De vraag is dan niet alleen of een uitgave financieel mogelijk is, maar vooral of deze aantoonbaar bijdraagt aan betere zorg en ondersteuning van zorgprofessionals.
De vijf uitgangspunten van Passende Uitgaven
Het manifest noemt vijf uitgangspunten:
- Uitgaven moeten waarde toevoegen aan de zorg
- Tot stand komen in overleg met betrokkenen
- Vooral ten goede komen aan directe zorgverlening
- Getuigen van soberheid in de bedrijfsvoering
- Worden bewaakt door bestuurders die zorgvuldige omgaan met publieke middelen
Het gaat daarbij niet om het afschaffen van advies, ICT of andere ondersteunende functies, maar om een kritische afweging van hun maatschappelijke waarde.
Waarom is dit belangrijk voor cliëntenraden?
Met het manifest is voor cliëntenraden een belangrijke rol weggelegd.
Zij zijn immers de partij die bij uitstek het belang van cliënten direct kunnen vertegenwoordigen bij financiële besluiten.
Cliëntenraden kunnen steeds de vraag stellen: wat merkt de cliënt hiervan?
Daarmee bewaken zij of investeringen daadwerkelijk bijdragen aan betere zorg en kwaliteit van leven.
Daarnaast noemt het manifest cliënten nadrukkelijk als gesprekspartner bij passende uitgaven. Dat betekent dat cliëntenraden niet alleen betrokken zouden moeten zijn bij zorginhoudelijke onderwerpen, maar ook bij belangrijke financiële keuzes, zoals ICT-investeringen, uitbesteding van diensten, vastgoedbesluiten en begrotingsprioriteiten.
Juist omdat cliëntenraden geen commercieel belang hebben, kunnen zij onafhankelijk vragen stellen over noodzaak, alternatieven en gevolgen van uitgaven voor de directe zorg. Daarmee zijn zij niet alleen belangenbehartigers van cliënten, maar ook bewakers van de maatschappelijke bestemming van collectief zorggeld.
De belangrijkste vraag voor cliëntenraden
De centrale vraag die het manifest aan cliëntenraden meegeeft is daarom eenvoudig, maar krachtig:
Komt deze euro terecht waar hij de meeste waarde toevoegt voor cliënten?
Praktisch hulpmiddel: de handreiking met 2 × 25 vragen
De Handreiking Passende Uitgaven is uitgewerkt in een handreiking met 2 × 25 vragen voor het beoordelen van de uitgaven in de zorg.
Deze kunnen cliëntenraden gebruiken in (het voorbereiden van) het goede gesprek met het zorgbestuur.
Binnen het NCZ wordt gewerkt aan een webinar om cliëntenraden vertrouwd te maken met deze handreiking.
Wat kun je als cliëntenraad hiermee?
De handreiking helpt cliëntenraden om financiële onderwerpen niet alleen te begrijpen, maar er ook actief het gesprek over aan te gaan. Gebruik de 2 × 25 vragen bijvoorbeeld bij de bespreking van de begroting, de jaarrekening of een voorgenomen investering.
Stel daarbij vragen als:
- Draagt deze uitgave aantoonbaar bij aan betere zorg voor cliënten?
- Zijn er alternatieven die meer waarde toevoegen?
- Hoe ondersteunt deze investering zorgprofessionals in hun werk?
- Wat merkt de cliënt van deze uitgave?
Door deze vragen te stellen, vervul je als cliëntenraad je rol als belangenbehartiger én draag je bij aan een zorgvuldige besteding van collectieve zorgmiddelen.
Webinar 22 september: Passende Uitgaven voor Cliëntenraden
Wil je meer inzicht krijgen in financiële besluitvorming binnen de zorg? Op 22 september verzorgt Marion Frissen een interactief webinar over passende uitgaven voor cliëntenraden.
Tijdens dit webinar ontdek je hoe je begrotingen en jaarrekeningen beter kunt begrijpen, welke financiële vragen je als cliëntenraad kunt stellen en hoe je de handreiking 2 × 25 vragen praktisch kunt inzetten tijdens het overleg met de bestuurder. Er is volop ruimte om ervaringen uit te wisselen en eigen vragen in te brengen.
Meer informatie en aanmelden vind je via onze website.
Bronnen
- Zorginstituut Nederland – Passende zorg
- InEnAanDeZorg- Open brief aan NZa, IGJ, en Zorgverzekeraars Nederland
Ook interessant
Bekijk ook de LindeIn pagina van Marion Frissen met interessante korte artikels.
Misschien ook interessant voor u
- Begrijpelijke cliëntenmedezeggenschap met Taal voor allemaal
- Duurzaam = Gezond GGZ cliëntenraden
- Jouw sociale netwerk: Wie is er als de zorg wegvalt? Lees meer over het duurzame netwerk rondom cliënten.
Passende uitgaven gaan over de vraag of zorggeld daadwerkelijk wordt besteed aan betere zorg voor cliënten. Cliëntenraden kunnen hierbij een belangrijke rol spelen door kritisch mee te denken over financiële keuzes en te beoordelen of uitgaven bijdragen aan kwaliteit van zorg, toegankelijkheid en het welzijn van cliënten.
Een cliëntenraad kan vragen stellen over onder meer de begroting, jaarrekening, ICT-investeringen, vastgoed, uitbesteding van diensten en andere belangrijke financiële keuzes. Daarbij staat steeds de vraag centraal of deze uitgaven bijdragen aan goede zorg en aansluiten bij de belangen van cliënten.
De handreiking bevat 2 × 25 praktische vragen die cliëntenraden kunnen gebruiken ter voorbereiding op gesprekken met bestuurders. De vragen helpen om financiële besluiten beter te begrijpen, kritisch te beoordelen en het gesprek te voeren over de maatschappelijke waarde van uitgaven in de zorg.
NCZ organiseert op 22 september een interactief webinar onder leiding van Marion Frissen. Tijdens dit webinar leer je hoe je begrotingen en jaarrekeningen beter leest, de handreiking met 2 × 25 vragen gebruikt en de juiste financiële vragen stelt aan bestuurders.
