De veranderende huisartsenzorg
Stel je voor: een huisartsenpraktijk waar een oudere die valt, niet weken hoeft te wachten op hulp. De huisarts kijkt direct naar het valrisico en schakelt zo nodig het wijkteam in. Dat gebeurt omdat cliëntenraden op tijd signalen zien. Ook de samenwerking tussen zorgverleners loopt soepeler, omdat patiënten hun mening geven – niet alleen lokaal, maar ook in de regio.
Dit toekomstbeeld komt dichterbij met het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Cliëntenraden kunnen daarbij een groot verschil maken.
Waarom verandering nodig is
De zorg in Nederland staat onder druk. Steeds meer mensen hebben een of meer chronische aandoeningen. Tegelijk is er een groot tekort aan zorgpersoneel. Er staan al meer dan zestigduizend vacatures open. Daarom kan de zorg niet op dezelfde manier doorgaan.
Wat het AZWA wil bereiken
Het AZWA is in 2024 gemaakt door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Het doel is om de zorg anders te organiseren. Minder nadruk op dure behandelingen, meer op voorkomen dat mensen ziek worden. Dus meer aandacht voor leefstijl, gezondheid en samenwerking in de wijk.
Zo blijven mensen langer gezond en zelfstandig, en worden huisartsen en ziekenhuizen minder belast. Het AZWA sluit aan bij eerdere plannen zoals het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).
Voorbeelden van maatregelen zijn:
Huisartspraktijken spelen hierin een centrale rol. Cliëntenraden helpen daarbij om keuzes te maken die echt passen bij de patiënt.
De rol van cliëntenraden
Deze verandering raakt huisartsen direct. In regionale plannen (zoals de IZA-plannen) wordt geld vrijgemaakt voor wijkteams en leefstijlprogramma’s. De Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz 2018) geeft cliëntenraden rechten om hierin mee te beslissen of advies te geven.
Zo hebben raden een stem bij belangrijke keuzes, bijvoorbeeld bij nieuwe samenwerkingspartners of zorgprogramma’s. Zonder hun inbreng zouden bestuurders besluiten nemen zonder de mening van patiënten.
Handige hulpmiddelen
Het AZWA lijkt misschien ingewikkeld, maar er zijn hulpmiddelen.
Kleine stappen kunnen al verschil maken.
Uitdagingen
Natuurlijk zijn er ook obstakels. Soms wordt lokale inbreng minder goed meegenomen in regionale plannen. Thema’s uit het AZWA zijn complex en vragen tijd van cliëntenraden. En eerlijk is eerlijk: veel mensen kennen het akkoord nog niet goed.
Toch zijn de kansen groter dan de problemen. Als lokale signalen worden gedeeld via netwerken als NCZ en LSR, kunnen raden samen meer invloed uitoefenen.
Samenwerken aan de toekomst
Het AZWA laat zien dat zorg dicht bij huis steeds belangrijker wordt. Cliëntenraden die actief meedenken, versterken hun organisatie. Ze brengen de stem van patiënten naar voren en helpen samenwerking te verbeteren tussen huisartsen, gemeenten en welzijnsorganisaties.
|Wie nu meedoet, helpt straks mee de zorg van de toekomst vorm te geven. Begin met het AZWA-stappenplan van VWS, bespreek het in de volgende raadsvergadering en zoek contact met andere raden uit de regio.
Zo bouwen we samen aan huisartsenpraktijken die klaar zijn voor de toekomst – met de patiënt centraal.
Bezoek de LinkedIn pagina van Irene Zijp voor het artikel.
Naslagwerk:
- Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord Samen sterker voor zorg en welzijn
https://open.overheid.nl/documenten/52fcdec1-71d5-4695-87bf-e4c46c73d730/file - AZWA samenvatting
https://open.overheid.nl/documenten/759d72a9-2a8c-4dd9-b67d-daf2f352e734/file
Bronnen
- Zorgakkoorden.nl (Voorheen IZA)
- Ministerie van VWS.
Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), 2023.
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2023/01/31/gala-gezond-en-actief-leven-akkoord - Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Zorg en Vergrijzing 2035 – Prognoses arbeidsmarkt zorgsector, 2024. www.cbs.nl
- Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz), 2018.
Misschien ook interessant voor u
- Eerdere artikels geschreven door Irene Zijp:
De belangrijke rol van cliëntenraden bij samenwerkende ziekenhuizen: zo maak je impact
Invloed van schaalvergroting op de medezeggenschap van patiënten deel 1
Hoe blijven patiëntenraden belangrijk bij grote huisartsenorganisaties deel 2
